Theo báo cáo của các cơ quan chức năng, Việt Nam là một trong số ít quốc gia có xu hướng gia tăng về mức độ tiêu thụ rượu, bia và tỉ lệ người dân uống rượu, bia ngày càng tăng.

Nghiên cứu của Tổ chức Y tế thế giới trong năm 2015, tại Việt Nam người sử dụng rượu bia đang dần được trẻ hóa với 1/3 số người bắt đầu uống trước tuổi 20; tỉ lệ có uống rượu trong độ tuổi 14 - 17 là 34% và trong độ tuổi 18 - 21 là 57%. Nghiên cứu được thực hiện trên 670 sinh viên nhiều trường Đại học, cao đẳng và người trưởng thành trẻ tuổi trên cả nước. Kết quả khảo sát cho thấy có hơn 50% số người khảo sát tập trung ở hai mức độ đầu tiên là “sử dụng rượu bia một cách bình thường” và “có xu hướng lạm dụng rượu bia”, 20.2% “nghiện nhẹ”, 16.0% “nghiện vừa” và 4.6% rơi vào mức độ “nghiện nặng”.

Một thói quen “vô thức” của nhiều người Việt là uống xong vẫn lái xe. Và hậu quả tất yếu của hành vi này là những vụ TNGT.

Pháp luật về giao thông của Việt Nam nghiêm cấm người điều khiển ô tô trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn; đối với người điều khiển mô tô, xe gắn máy nồng độ cồn không được vượt quá 50miligam/100 mililít máu hoặc 0,25miligam/1 lít khí thở. Người vi phạm sẽ bị phạt tiền, tạm giữ giấy phép lái xe. Theo Nghị định 46/2016/NĐ-CP của Chính Phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt quy định phạt đến 18 triệu đồng, tước giấy phép lái xe đến 6 tháng đối với trường hợp lái xe ô tô vi phạm về nồng độ cồn. Trường hợp say rượu bia điều khiển phương tiện gây TNGT, tùy theo tính chất và mức độ thiệt hại, sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xử lý nghiêm hành vi lái xe vi phạm nồng độ cồn

Điều khiển phương tiện trong khi uống rượu bia quá mức cho phép là loại vi phạm rất nghiêm trọng vì đã mất kiểm soát với phương tiện, uy hiếp an toàn của người khác, và an toàn của chính bản thân người điều khiển phương tiện. Loại vi phạm này có thể gây nên những hậu quả rất lớn, từ tổn thất về tài sản đến thương vong thậm chí chết người bất cứ lúc nào. Hãy cùng tìm hiểu quy định của pháp luật một số nước về hành vi “say rượu lái xe”.

Phần lớn các nước trên thế giới coi đây là loại tội phạm, và do đó có thể áp dụng các giải pháp đối với tội phạm để xử lý (phạt/tịch thu/tù giam) với mức phạt rất nặng.

Giải pháp phạt vi phạm nồng độ cồn thường phụ thuộc vào mức độ vi phạm. Mức độ nồng độ cồn thường được đưa vào các nhóm với dải giá trị nhất định, mức độ vi phạm càng lớn thì số lượng hình phạt và mức phạt càng tăng.

Các giải pháp có thể được sử dụng: phạt tiền/phạt điểm trên bằng lái/buộc tham gia chương trình huấn luyện đặc biệt cho người có hành vi lái xe nguy hiểm/treo hoặc tịch thu bằng lái/buộc lắp đặt thiết bị kiểm soát nồng độ cồn trên xe/tịch thu phương tiện và phạt tù

Theo Luật Say rượu lái xe sửa đổi của Thái Lan, những tài xế nào đang lưu thông phương tiện trên đường, từ chối việc để Cảnh sát giao thông đo nồng độ cồn sẽ bị coi là say xỉn trong lúc lái xe và bị truy tố ra trước cơ quan pháp luật. Người vi phạm sẽ phải đối mặt với các hình phạt nặng và phải chịu án tù.

Say rượu lái xe ở Singapore sẽ bị phạt 5.000 đô la Singapore cộng với sáu tháng tù. Nếu tái phạm, tài xế sẽ bị phạt tới 1 triệu đô la (tương đương hơn 15,5 tỷ đồng) cộng một năm tù giam, tạm đình chỉ giấy phép và đánh roi. Theo quy định hình phạt roi chỉ áp dụng đối với người phạm tội là nam giới, ở độ tuổi dưới 50.

Ở Đức, nếu nồng độ cồn trong máu vượt quá 0,05miligam, người cầm lái sẽ bị phạt 500 euro và cấm lái xe trong 1-3 tháng tiếp theo. Ngoài ra, mức độ nghiêm khắc của hình phạt sẽ tăng dần lên cùng với số lần vi phạm, và trong trường hợp nghiêm trọng nhất, người lái xe sẽ bị cấm lái suốt đời.

Ba Lan áp dụng giới hạn 20 miligam/100 mililit máu, nếu bị phát hiệu lái xe ở mức giữa 20 -50 mg/100 ml, người lái sẽ bị phạt và tịch thu bằng. Nếu trên mức 50 mg/100 ml, người lái được coi là tội phạm, lưu trữ trong hồ sơ tội phạm quốc gia, tịch thu bằng và có thể bị tù giam. Cảnh sát cũng có thể tịch thu phương tiện. Thủ tục tòa án được đơn giản hóa cho phép cơ quan tư pháp có thể đưa ra mức phạt trong vòng 24 giờ. Thắt chặt các giải pháp, kết hợp với thủ tục tòa án đơn giản đang là giải pháp cơ bản để xử lý vấn đề uống rượu bia quá mức khi lái xe tại quốc gia này.

Từ 19/9/2007, “Luật Giao thông đường bộ” mới của Nhật Bản đưa ra quy định người cung cấp xe cho người vừa uống rượu, người ngồi cùng xe và người cung cấp rượu cho người lái xe đều bị xử phạt cùng.

Tại Anh, nếu bị phát hiện điều khiển phương tiện với nồng độ cồn quá mức cho phép, mức phạt có thể lên tới 6 tháng tù giam, đóng 5.000 bảng, và cấm lái xe trong vòng 1 năm. Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng uống rượu bia lái xe dẫn đến chết người, mức phạt có thể lên tới 14 năm tù giam, phạt tiền không giới hạn (cái mà các công ty bảo hiểm sẽ phải trả), cấm lái xe từ 2 năm đến vĩnh viễn, và phải trải qua một cuộc sát hạch rất nghiêm khắc và chặt chẽ hơn bài kiểm tra lái tiêu chuẩn để có thể lấy lại bằng lái xe.

Ở Scotland, quy định tịch thu xe, khi lái xe với nồng độ cồn quá hạn được áp dụng từ năm 2009. Các xe bị tịch thu hoặc sẽ được cơ quan có liên quan bán đấu giá hoặc tiêu hủy.

Lái xe sau khi uống rượu bị coi là một hành vi phạm tội nguy hiểm ở Mỹ. Đại đa số các bang đều quy định, nếu tài xế bị cáo buộc vi phạm, nhẹ thì bị giữ bằng lái hoặc phạt tiền, nặng thì bị bỏ tù và tịch thu bằng lái vĩnh viễn.

Phạt tù là hình phạt còn được áp dụng ở nhiều nơi trên thế giới với lỗi uống rượu bia quá mức cho phép khi lái xe như: Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan…/.

Đ.T